Wyją syreny. Co to znaczy i co robić?

01Co to były za syreny ostatnio?

Wg spotkania w Kraśniku: powiat buduje i sprawdza system syren. Podczas testu syreny grały taki sam falujący dźwięk jak przy prawdziwym alarmie, a o tym, że to próba, informował SMS. Były też prawdziwe alarmy — ogłaszane i po jakimś czasie odwoływane.

Dlatego po samym dźwięku nie poznasz, czy to próba. Zawsze sprawdź komunikat (punkt 03). Przepisy przewidują osobny sygnał ćwiczebny — jeden ton przez minutę — ale test może brzmieć jak prawdziwy alarm.

02Jak odróżnić sygnały

• Ogłoszenie alarmu — dźwięk modulowany (rośnie i opada) przez 3 minuty. Zamiast syreny może być głos, powtórzony trzy razy: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ogłaszam alarm…” — z przyczyną i obszarem.
• Odwołanie alarmu — dźwięk ciągły, jednym tonem, przez 3 minuty. Albo głos: „Uwaga! Uwaga! Uwaga! Odwołuję alarm…”.
• Ćwiczenia — dźwięk ciągły przez 1 minutę.
• Wezwanie strażaków — trzy razy rośnie i opada, z 30-sekundowymi przerwami, razem 3 minuty. To alarm dla jednostki straży pożarnej, nie dla mieszkańców.

Źródło: rozporządzenie MSWiA w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych, Dz.U. 2025 poz. 645.

03Skąd brać pewną informację

• Alert RCB — SMS od państwa na telefony w obszarze zagrożenia. Niczego nie trzeba instalować.
• Aplikacja RSO (Regionalny System Ostrzegania) — w Google Play i App Store, ostrzeżenia dla wybranych województw albo miejsca, w którym jesteś.
• Radio i telewizja — w domu warto mieć radio na baterie albo na korbkę.
• Gdzie się ukryć — mapa punktów schronienia od Państwowej Straży Pożarnej, w internecie pod adresem gdziesieukryc.pl.

Nie podawaj dalej wiadomości z nieznanych kont. Sprawdź je najpierw w jednym z miejsc wyżej.

Źródła: Alert RCB — pytania i odpowiedzi, MSWiA o aplikacji „Gdzie się ukryć”.

04Alarm przed atakiem z powietrza — po kolei

Najpierw sprawdź, przed czym ostrzegają. Przy zagrożeniu chemicznym zasady są inne: nie schodź do piwnicy, idź wyżej, zamknij i uszczelnij okna, drzwi i wentylację, wyłącz klimatyzację.

1. Przerwij to, co robisz, wyłącz urządzenia i zakręć gaz. Sprawdź komunikat: telefon, radio, telewizja. Rób to, co mówią służby.
2. Jeśli masz blisko sprawdzony punkt schronienia, a droga jest bezpieczna — idź tam schodami, nie windą. Weź plecak i leki.
3. Jeśli nie — zostań w budynku. Wybierz pomieszczenie w środku mieszkania, bez okien, z dala od ścian zewnętrznych — tak, żeby od zewnątrz dzieliły Cię co najmniej dwie solidne ściany. Łazienka tylko wtedy, gdy nie ma w niej okna, kotła ani piecyka gazowego.
4. Nie schodź do piwnicy, przez którą biegnie instalacja gazowa albo gdzie stoi piec lub butla gazowa.
5. Zostań na miejscu do sygnału odwołania albo komunikatu.

Źródła: instrukcja MSWiA „Zagrożenie atakiem z powietrza” (wrzesień 2026), poradnik RCB „Bądź gotowy!”, „Poradnik bezpieczeństwa” (zagrożenie chemiczne).

05Co mieć w domu

Zapasy na co najmniej 3 dni: jedzenie gotowe do zjedzenia i co najmniej 3 litry wody na osobę na dobę.

Plecak ewakuacyjny — najlepiej dla każdego domownika, także dziecka: woda, leki i apteczka, dokumenty i gotówka, latarka, radio na baterie, naładowany telefon i powerbank, coś do jedzenia, ciepłe ubranie.

Gdy nie ma prądu, otwieraj lodówkę i zamrażarkę jak najrzadziej — dłużej trzymają zimno.

Źródło: „Poradnik bezpieczeństwa” (2025, PDF).

06Dzieci i szkoła

Każda szkoła i przedszkole ma albo przygotowuje własną procedurę — decyduje dyrektor. Zapytaj o nią i zapisz kontakt do osoby, którą szkoła wyznaczyła w sprawie odbioru dzieci w sytuacji zagrożenia.

Wg spotkania w Kraśniku: w czasie alarmu szkoła nie wypuszcza dzieci do rodziców — rodzic, który już jest przy szkole, wchodzi do środka i czeka na odwołanie. Szkoła może napisać rodzicom w e-dzienniku, żeby po dzieci nie jechali. Procedury są w przygotowaniu — potwierdź w swojej szkole.

Z dzieckiem warto porozmawiać spokojnie, zanim cokolwiek się wydarzy: syrena nie jest groźna, ona woła „posłuchaj dorosłych”. Dziecko może pomóc spakować swój plecak.

Źródło: „Poradnik bezpieczeństwa”, rozdział o szkole.

07Schrony i punkty schronienia w powiecie

Najbliższe punkty schronienia pokazuje aplikacja Gdzie się ukryć. To nie to samo co schron: punkt schronienia to najsłabsza, krótka ochrona — przed pogodą i drobnymi odłamkami. Schrony i ukrycia chronią mocniej.

syren w systemie

27

punktów schronienia

38

budynków, które mogą zostać ukryciem lub schronem

30

Liczby dla całego powiatu kraśnickiego, wg spotkania w Kraśniku (nagranie z 5.10.2026). Wśród syren 21 to stare syreny przerobione, 6 jest cyfrowych. Czy 30 budynków zostanie przystosowanych, zależy od ich właścicieli. Oznaczane będą punkty schronienia, nie schrony: naklejka ze znakiem obrony cywilnej i tabliczka „Punkt schronienia” — przepis o wzorze jest dopiero uzgadniany, a znaki mają się pojawić do końca 2026 roku. Liczby mogą się zmieniać — system jest w budowie.

08Na jakim etapie jest system

Od 1 stycznia 2025 obowiązuje nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej. Według niej urzędy planują miejsca schronienia tak, żeby w mieście starczyło ich dla co najmniej połowy mieszkańców, w tym w schronach i ukryciach dla co najmniej co czwartego. Poza miastami — dla co czwartego, w tym w schronach i ukryciach dla 15 %.

Wg spotkania w Kraśniku: pokrycie całego powiatu syrenami zajmie kilka lat, a schrony dla dużej części mieszkańców — nawet pokolenie. Sprawdzane są 4 kolejne punkty schronienia (3 w gminie Szastarka, 1 w Annopolu); razem byłoby ich 42.